Recensie
Te koop: bron van al het leven
Evert Nieuwenhuis
onzeWereld, 1 mei 2003
onzeWereld, 1 mei 2003
Recensie: Blauw Goud — De strijd tegen de privatisering van water door multinationals van Maude Barlow & Tony Clarke (Lemniscaat, 2003).
Wie echt rijk wil worden, belegt in water. Zo adviseerde het toonaangevende Amerikaanse zakenblad Fortune zijn lezers in mei 2000 – tijdens het hoogtepunt van de dot.comhype – vooral aandelen van multinationals te kopen die handelen in water. Want “water belooft voor de 21e eeuw te zijn wat olie was voor de 20e eeuw: een kostbaar handelsartikel dat de rijkdom van naties bepaalt”.Alle factoren zijn daar: water – de bron van al het leven – wordt almaar schaarser door het vele malen sneller gebruiken van de waterbronnen dan deze door de natuur weer worden aangevuld, oppervlaktewater vervuilt wereldwijd, een groeiende trek naar de stad vraag om schoon drinkwater. De Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stimuleren actief het privatiseren en vercommercialiseren van watervoorzieningen wereldwijd en boven alles: de Wereldhandelsorganisatie (WTO) heeft de weg naar rijkdom geplaveid met ondubbelzinnige verdragen die lidstaten dwingen hun watervoorraden – als ware het een doodgewone grondstof – door het internationaal bedrijfsleven te laten verhandelen.
De wereldwijde handel in water is Maude Below en Tony Clarke een gruwel. Want “commerciële ondernemingen zijn eenvoudigweg niet opgezet om primair het publieke belang te dienen, noch om natuurlijke rijkdommen in stand te houden”. En laat er geen misverstand over bestaan: “toegangsrecht tot water is een zaak van leven of dood”. Below en Clarke, beiden gedreven activisten en vooraanstaande leden van het International Forum on Globalisation, schreven een vurig pleidooi tegen de privatisering van water. Na een nauwgezette en overtuigende uiteenzetting van de zich in rap tempo ontwikkelende mondiale watercrisis, volgt een tirade tegen “de uitverkoop van water”. En daar wringt de schoen. Blauw goud is boven alles een 280 pagina’s tellend pamflet, en doet nagenoeg geen enkele poging de voors en tegens van privatisering tegen het licht te houden. Of het nu gaat om het verkopen van stedelijke drinkwatervoorzieningen, het bouwen van een stuwdam of het verschepen van water uit de Canadese meren, voor Below en Clarke verandert elke druppel water in de handen van multinationals in vergif voor de armen en zwakken.
Dat is natuurlijk onzin. Op de watertop in Kyoto, afgelopen maart, werd becijferd dat jaarlijks tussen de 80 en 180 miljard dollar nodig is om het aantal mensen dat geen toegang heeft tot schoon drinkwater in vijftien jaar tijd te halveren. Wie gaat dat betalen? Wat is er tegen inmenging van het bedrijfsleven, mits streng gereguleerd? Recent onderzoek (niet in Blauw goud geciteerd) toont bijvoorbeeld aan dat privatisering van drinkwater in Argentinië in de jaren ‘90 heeft geleid tot een verachtvoudiging van investeringen, meer en betere aansluitingen van arme huishoudens en 24 procent (!) minder kindersterfte vergeleken met vergelijkbare Argentijnse steden waar drinkwater niet geprivatiseerd is. Below en Clarke zijn te rechtlijnig in de antikapitalistische leer om dergelijke grijstinten te bespreken.
Recensie / Review:
Blauw Goud - De strijd tegen de privatisering van water door multinationals
Maude Barlow & Tony Clarke (vertaling: Fleur De Meyer)
Lemniscaat
© Evert Nieuwenhuis / www.evertnieuwenhuis.nl















